Historia narciarstwa

Kolebk�? narciarstwa jest Skandynawia. Jak ??atwo si�? domy??li�?, pocz�?tkowo narty nie mia??y s??u??y�? rozrywce, lecz udogodnieniu codziennego ??ycia. Dwie deski przyczepione do futrzanych butów nie pozwala??y cz??owiekowi ugrz�?zn�?�? po pas w ??niegu. Przemieszczanie sta??o si�? wi�?c szybsze, wygodniejsze i ??atwiejsze. Najstarsze rysunki nart pojawi??y si�? na malowid??ach skalnych zrobionych oko??o 5000 lat temu w Rødøy w Norwegii. Najstarsze narty pochodz�? sprzed 3500 lat. Znalezione zosta??y w Szwedzkiej prowincji Angermanland. Mia??y 111cm d??ugo??ci i od 9,5 do 10,4cm szeroko??ci. Przy ko??cach ich grubo??�? wynosi??a oko??o 1cm, a pod stop�? oko??o 2cm. W ??rodkowej cz�???ci znajdowa??o si�? wy????obienie zabezpieczaj�?ce stop�? przed wysuwaniem si�? na boki. Nie by??y to narty s??u??�?ce do zjazdów, lecz zabezpiecza??y przed zapadaniem si�? w ??niegu. Niezale??nie narty zosta??y równie?? wynalezione przez plemiona zamieszkuj�?ce obecne terenyIranu 2000 lat p.n.e.

Naukowcy doszli do wniosku, ??e narty powsta??y w kilku miejscach równocze??nie tam, gdzie klimat i warunki wytworzy??y do tego potrzeb�?. Dlatego te?? pierwsze narty podzielono na trzy typy:

Typ po??udniowy - narty krótkie, go??e, bez podbicia skórzanego z wy????obieniem dla stopy. Narty tego typu wyst�?powa??y od Uralu po po??udniow�? Skandynawi�? oraz w krajach nadba??tyckich a?? po Polsk�?.
Typ arktyczny - wyst�?powa?? na Syberii i w pó??nocnej Skandynawii. Narty te maj�? oba ko??ce ostro zako??czone i podgi�?te, obci�?gni�?te futrem. Posiada??y cztery otwory, przez które by??y przeci�?gni�?te rzemiona s??u??�?ce do mocowania.
Typ pó??nocny - wyst�?powa?? tylko w Europie w rejonie Finlandii. Narty by??y nierównej d??ugo??ci i szeroko??ci. Narta lewa z rowkiem by??a d??u??sza, tzw. narta ??lizgowa, za?? narta prawa krótsza i szersza podbita by??a skór�? - narta odbijaj�?ca.

Uzupe??nieniem tego ekwipunku by?? oczywi??cie kij, który spe??nia?? ró??ne zadania. S??u??y?? do kierowania, hamowania, utrzymywania równowagi oraz jako bro?? podr�?czna. Pierwsza wzmianka o u??yciu dwóch kijów pochodzi dopiero z 1713 r.

W okresie ??redniowiecza spotykamy ju?? pisemne wzmianki o nartach w pie??niach i legendach skandynawskich. W owym czasie narty s??u??y??y do celów komunikacyjnych i my??listwa.

Dopiero wiek XIX rozpocz�??? now�? er�? w dziejach narciarstwa nie tylko jako ??rodka lokomocji, ale jako dyscypliny sportu. Za kolebk�? narciarstwa uwa??a si�? Norwegi�?, gdzie w 1843 roku w Tromso rozegrano pierwszy bieg narciarski na dystansie pi�?ciu kilometrów. Natomiast ju?? w 1850 roku w Telemark zacz�?to uprawia�? biegi w formie slalomu, zjazdu i skoki przez stopie??. Pierwszy konkurs skoków zosta?? zorganizowany w 1868 roku w Christiani. Do wzrostu popularno??ci narciarstwa i rozpowszechnienia na ca??ym kontynencie, a szczególnie w krajach alpejskich pod koniec XIX wieku przyczyni?? si�? norweski badacz Fridtjof Nansen. Pocz�?tek XX wieku to burzliwy rozwój narciarstwa, powstaj�? pierwsze szko??y narciarskie i nast�?puje wyra??ny podzia?? na narciarstwo klasyczne i zjazdowe. Ojcem narciarstwa alpejskiego nie jest jednak Norweg, lecz mieszkaniec Austrii - Mathias Zdrasky. Ten mieszkaj�?cy w miejscowo??ci Lilienfeld, w pobli??u miasta St. Pölten Czech, zainteresowa?? si�? narciarstwem pod wp??ywem lektury ksi�???ki autorstwa norweskiego podró??nika. Nansen opisywa?? swoj�? podró?? na nartach przez Grenlandi�?. Zdrasky postanowi?? spróbowa�? narciarstwa. Widzia?? w nim mo??liwo??ci rozwoju alpejskich kurortów, w wi�?kszo??ci ??wiec�?cych pustkami w zimie. Zamówi?? par�? nart i postanowi?? je wypróbowa�? ju?? w drodze z poczty. Spotka??o go jednak srogie rozczarowanie. Zbyt d??ugie narty zupe??nie nie sprawdza??y si�? w warunkach alpejskich stoków. Problem wynika?? z niewiedzy i kompletnej nieznajomo??ci techniki jazdy. Narty znakomicie spisuj�?ce si�? jako skitourowe na p??askowy??ach i niewielkich stokach prowincji Telemark, wymaga??y ogromnych umiej�?tno??ci na stromych zboczach Alp. Zdrasky eksperymentowa?? z d??ugo??ci�? oraz z opracowywan�? przez siebie technik�? jazdy. Stwierdzi??, ??e optymaln�? d??ugo??ci�? jest 190cm. Opanowa?? jazd�? p??ugiem i boczny ??lizg hamuj�?cy. Obie techniki by??y konieczne do opanowania pr�?dko??ci podczas jazdy po stromym zboczu. W pó??niejszym okresie wprowadzi?? tak??e stosowanie dwóch kijów, zamiast jednego. Dzi�?ki opanowaniu pr�?dko??ci technikami Zdraskyego, poszerzy??a si�? znacznie grupa ludzi uprawiaj�?cych narciarstwo, które sta??o si�? bardziej dost�?pne dla ludzi mniej wysportowanych i odwa??nych. Narodzi??o si�? narciarstwo masowe nios�?ce za sob�? konieczno??�? wyprodukowania wi�?kszej ilo??ci nart, co przyczyni??o si�? do post�?pu technologicznego w tej dziedzinie.

W latach dwudziestych i trzydziestych XX w. w Alpach oraz innych pasmach górskich zacz�???y powstawa�? o??rodki sportów zimowych. Wiele z nich urz�?dzono tam, gdzie na pocz�?tku wieku istnia??y modne uzdrowiska oraz pensjonaty. W latach 30 w ci�?gu ca??ego sezonu narciarz pokonywa?? tyle kilometrów, ile dzisiejszy narciarz korzystaj�?cy z nowoczesnych wyci�?gów w ci�?gu jednego dnia. Powsta?? wówczas s??ynny do dzi?? o??rodek sportów zimowych Lake Placial (na pó??noc od Nowego Jorku), w którym ju?? w 1932r. odby??y si�? Igrzyska Olimpijskie. Zacz�?to równie?? budowa�? inne podobne o??rodki w Górach Skalistych, Kolorado i Newadzie, w s�?siedztwie dawnych osad górniczych z czasów „gor�?czki z??ota”, gdzie prawie 100 lat temu rozgrywano zawody narciarskie. Gwa??towny rozwój turystyki i przemys??u narciarskiego nast�?pi?? nieco pó??niej, ale ju?? wtedy by??o wiadomo, i?? narciarstwo mo??e by�? szans�? rozwoju gospodarczego, spo??ecznego i cywilizacyjnego. Ju?? w pierwszych latach po zako??czeniu II wojny ??wiatowej turystyka wysz??a poza obr�?b Alp. O??rodki zimowe zacz�???y powstawa�? w Pirenejach oraz w górach Europy wschodniej, Ba??kanach, Karpatach i Tatrach. Zawrotne tempo rozwoju narciarstwo osi�?gn�???o na pó??nocy W??och w Dolomitach. Ekspansja sportów zimowych nast�?pi??a równie?? w krajach skandynawskich, dawnym ZSRR i poza Europ�?. Wsz�?dzie, gdzie istnia??y odpowiednie warunki do uprawiania tej dyscypliny sportu. Obecnie mo??na je??dzi�? na nartach na wszystkich kontynentach, wsz�?dzie tam gdzie le??y ??nieg i jest odpowiednio ukszta??towany teren.

Dzieje narciarstwa na terenach Polski

W rozwoju nart na terenach polskich obserwujemy analogiczn�? sytuacj�? jak w krajach pó??nocnych. Obok nart ??lizgowych wyst�?puj�? równie?? narty b??otne i karple, które s�? uwa??ane za pierwowzór nart. Karple by??y wykonane z dwóch pionowo ustawionych deszczu??ek o d??ugo??ci ok. 40cm, po??�?czonych dwoma poprzecznymi deszczu??kami na kszta??t drabinki. Wolne ko??ce by??y dodatkowo wzmocnione okr�?giem z leszczyny. Karple by??y mocowane do nóg rzemieniami lub powrózkami. Górale u??ywali ich do poruszania si�? po g??�?bokim ??niegu. Obok najstarszych nart, które w naturalny sposób przenika??y do nas ze wschodu, drugim ??ród??em by??y narty pozostawione przez wojska szwedzkie w czasie wojny w XVII wieku, u??ywane pó??niej przez ch??opów polskich. Literatura ówczesnego okresu zdaje si�? potwierdza�?, ??e Polacy zapo??yczyli narty od swoich wschodnich s�?siadów. Narty by??y szeroko stosowane na Polesiu, Bia??orusi i Wile??szczy??nie. Znajduj�?cy si�? przed II wojn�? ??wiatow�? w Warszawie w zbiorach muzealnych okaz nart pochodzi?? ze wschodnich powiatów guberni mi??skiej. Bardzo silnymi ogniskami narciarskimi by??y Grodno i Wilno. Jako materia??u do wyrobu nart u??ywano najcz�???ciej jesionu, rzadziej wyrabiano narty z osiny, klonu lub olchy. D??ugo??�? tych nart by??o ró??na: od 1,50 do przesz??o 2m, szeroko??�? waha??a si�? w granicach od 13 do 20cm. Narty te posiada??y wi�?c typowe proporcje typu po??udniowego. W pó??niejszym czasie, kiedy znaczenie nart jako powszechnego ??rodka lokomocji zacz�???o male�?, pos??ugiwali si�? nimi prawie wy??�?cznie my??liwi, gajowi, a niekiedy i robotnicy le??ni.

Stare, ludowe narciarstwo polskie popad??o w XVIII wieku na d??ugi czas w zapomnienie. Podobne zjawisko obserwuje si�? równie?? w innych krajach. Narty przywraca z zapomnienia rodz�?cy si�? ruch sportowo - turystyczny w latach osiemdziesi�?tych ubieg??ego stulecia. O nartach znajdujemy wzmianki w czasopismach wychodz�?cych w XIX wieku i w „Powszechnej Encyklopedii” Orgelbranda.

W roku 1901 szko??a zawodowa w Zakopanym jako pierwsza w Polsce zacz�???a produkcj�? nart. Trzy lata pó??niej do Polski sprowadzono pierwsz�? par�? desek narciarskich z metalowym wi�?zaniem typu „Lilienfeld” oraz zaproszono z Alp s??ynnego Mathiasa Zdraskyego, celem urz�?dzenia pierwszego w Polsce kursu nauki jazdy na nartach. W dniu 2 stycznia 1907 r. powstaje pierwsze stowarzyszenie narciarskie pod nazw�? Karpackie Towarzystwo Narciarzy, które wkrótce tworzy swoje oddzia??y w Przemy??lu i Krakowie. W ko??cu lutego 1907 r. powstaje Zakopia??ski Oddzia?? Narciarzy za??o??ony przez Stanis??awa Barabasza, Mariusza Zaruskiego i Mieczys??awa Kar??owicza. Oddzia?? ten przekszta??ca si�? w nast�?pnych latach w Sekcj�? Narciarzy Polskiego Towarzystwa Tatrza??skiego - SN-PTT, organizacj�?, która istnieje do dnia dzisiejszego.

Pierwsze zawody w Polsce przypadaj�? na sezon 1907/08, które odby??y si�? w S??awku. Program zawodów obejmowa?? biegi p??askie na 1000 i 1609m. oraz terenowy bieg zjazdowy o d??ugo??ci 1500m. Pierwszy konkurs skoków zorganizowano we Lwowie w 1907 r. Pierwsze mi�?dzynarodowe zawody w skokach narciarskich zorganizowano na Kalatówkach w roku 1910. Nast�?pne mi�?dzynarodowe zawody odbywaj�? si�? w latach 1911 i 1912, gdzie rozgrywane s�? biegi zjazdowe juniorów, panów i pa??.

Pocz�?tek okresu mi�?dzywojennego cechuje przede wszystkim rozwój organizacyjny narciarstwa. W dniu 26 grudnia 1919 powo??any zostaje Polski Zwi�?zek Narciarski „PZN”, który w sezonie 1922/23 utworzy?? fachow�? Komisj�? Sportow�? PZN, która wprowadza konkurencje biegowe i skokowe w sk??ad programu PZN. W roku 1924 Polska bierze udzia?? w kongresie w Chamonix, kiedy to zosta??a utworzona Mi�?dzynarodowa Federacja Narciarska „FIS”. Polscy zawodnicy bior�? równie?? udzia?? w I Zimowych Igrzyskach Olimpijskich.
W roku 1928 powierzono Polsce z okazji 10-lecia PZN zorganizowanie pierwszych zawodów FIS. W zawodach tych w 1929 r. bierze udzia?? 15 reprezentacji pa??stwowych w ogólnej liczbie 500 zawodników i 300 dziennikarzy.

Po II wojnie ??wiatowej Polski Zwi�?zek Narciarski szybko wznowi?? kontakty z Mi�?dzynarodow�? Federacj�? Narciarsk�? (FIS). Na Kongres FIS w 1946 r. w Pau (Francja) przyby??a Polska delegacja. Szybko nawi�?zano równie?? kontakty w z narciarstwem akademickim. W sezonie 1946/47 Polacy startuj�? w Akademickich Mistrzostwach ?�wiata w Davos, a nast�?pnie w Mi�?dzynarodowym Tygodniu Narciarstwa w Chamonix.

Do najbardziej znanych polskich przedstawicieli sportów zimowych nale??y Stanis??aw Marusarz, wybitny narciarz klasyczny (skoczek i dwuboista) i alpejczyk (osi�?ga?? dobre wyniki w biegu zjazdowym i kombinacji alpejskiej), czterokrotny olimpijczyk (1932, 1936, 1948, 1952). Do innych znanych postaci narciarstwa alpejskiego w Polsce nale??�?: Bronis??aw Czech, Helena Marusarzówna, Ryszard �?wik??a, Ma??gorzata Tla??ka-Mogore-D??ugosz, Dorota Tla??ka-Mogore oraz Andrzej Bachleda-Curu??.

??ród??a

Powrót do ABC Narciarza

Kontakt

GG: 1963511

Telefon: Telefon 607 115 116

Skype: wysocki-ski

Katalog ofertowy

Kliknij na klawisz poniżej i wypełnij krótki formularz, aby otrzymać od nas aktualny katalog.